Bilgilendirme Notu: Bu araç yalnızca genel bilgilendirme ve ön tahmin amacıyla sunulmaktadır. Hesaplamalar yaklaşık sonuçlar üretir; gerçek imar planı koşulları, piyasa değerleri ve bireysel durum farklılık gösterebilir. Sonuçlar yatırım tavsiyesi, finansal danışmanlık veya hukuki görüş niteliği taşımaz. Önemli kararlar almadan önce ilgili belediye, yetkili mimar veya mali müşavire danışın.
Gayrimenkul alım satımında sıkça karşılaşılan karmaşalardan biri, tapuya yazılan m² ile dairenin gerçek kullanım alanının farklı olmasıdır. Brüt alan, dairenin duvar kalınlıkları, balkonlar ve ortak alandan düşen payı dahil toplam tapulu alanıdır. Net alan ise yaşanan, kullanılan gerçek iç alandır. Bu dönüştürücü, iki değer arasındaki farkı hesaplar ve karşılaştırmalı satın alma kararı vermenize yardımcı olur.
Tapuya tescil edilen ve yasal olarak geçerli olan alan brüt m²'dir. Brüt alan; dairenin iç alanına ek olarak dış duvar kalınlıklarının yarısını, ortak alan payını (merdiven, asansör, koridor), balkon alanının bir kısmını ve sığınak payını içerebilir. Bu nedenle "100 m² brüt daire" gerçekte 80–88 m² net kullanım alanı sunabilir.
Net alan, daire içindeki fiilen kullanılabilen alanı ifade eder. Duvar kalınlıkları ve yapısal elemanların alanı düşüldüğünde elde edilir. Yeni yasal düzenlemelerle birlikte tapularda net ve brüt alanın ayrı ayrı belirtilmesi zorunlu hale gelmiştir. Net/brüt oran, daire ve proje tipine göre değişmekle birlikte genellikle %80–90 arasındadır.
Bir binadaki asansör boşluğu, merdiven, ortak koridor, sığınak ve tesisat alanları tüm bağımsız bölümler arasında arsa payı oranında dağıtılır. Bu paylar tapuya yazılan brüt alana dahildir. Binanın ortak alanları ne kadar büyükse bireysel dairelerin net/brüt oranı o kadar düşer; daha az kullanılabilir alan elde edilir.
Satın alma kararında m² birim fiyatı hesaplanırken brüt alanla kıyaslamak yanıltıcı olabilir. İki farklı proje arasında gerçek fiyat karşılaştırması için net m² başına fiyat hesaplanmalıdır. Aynı brüt m²'ye sahip iki daireden biri %85 net/brüt oranıyla 85 m² sunarken diğeri %80 oranıyla 80 m² sunabilir; bu 5 m²'lik fark, fiyatlama açısından kritik önem taşır.
Balkon alanı net alana dahil midir? Türkiye'de açık balkon alanının tamamı ya da bir kısmı yapı ruhsatı ve tapu tipine göre net veya brüt alana dahil edilebilir. Kapalı çıkma ve cam balkonlar çoğunlukla brüt alana eklenir.
Arsa payı nedir? Her bağımsız bölüme (daireye) binanın oturduğu arsadan düşen pay oranıdır. Tapu senedinde belirtilen arsa payı, kat mülkiyetinde oy hakkını ve ortak gider payını belirler.